Урьдчилсан мэдээ > Сарын төлөв

Сарын төлөв

Шинэчлэгдсэн: 2021-06-22 12:16:58

2021 ОНЫ 5 ДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

ТАНЫ АНХААРАЛД

Дэлхийн Цаг уурын байгууллагаас тогтоосноор олон жилийн дундаж (ОЖД) утга гэдэгт 1981–2010 оны хоорондох тухайн цаг уурын хэмжигдэхүүний дундаж утгыг авч үздэг. 

Сар, улирлын урьдчилсан мэдээний талаар лавлах бол "Ус цаг уур, орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэн” –гийн 11–326606 утсаар холбогдох буюу тус хүрээлэнгийн “Орчил урсгал, урт хугацааны прогнозын судалгааны хэлтэс"–ээс тодруулах боломжтой.

Цаг агаарын үзэгдэл нутгийн 30 хувиас хэтрэхгүйгээр зурвас газраар ажиглагдах тохиолдолд "зарим газраар", 30–70 хувьд "ихэнх нутгаар", 70 хувиас дээш нутгийг хамрах тохиолдолд "нийт нутгаар" гэсэн нэр томьёо хэрэглэдэг. Дулааны улиралд агаарт болон хөрсний гадарга дээр температур 0°– аас бага болж хүйтрэхийг "цочир хүйтрэл" гэнэ.

ХАВРЫН СҮҮЛИЙН ЦОЧИР ХҮЙТРЭЛИЙН ХУГАЦАА

Хаврын тариалалт нь байгаль цаг уурын өөрчлөлтөөс ихээхэн хамааралтай. Ялангуяа хаврын сүүлийн цочир хүйтрэлийн хугацаа тариалалтад ихээхэн чухал юм. Ер нь газар тариалан эрхэлдэг хүмүүс байгаль цаг уурын өөрчлөлтэй дасан зохицож, тариалалтаа зарим жил 4 дүгээр сараас тавдугаар сарын эхээр (VI–V) эхэлж, зарим жил бүр зургаадугаар (VI) сард эхэлдэг байна. Цочир хүйтрэлийг агаарын хамгийн бага температурын утгаас температур тогтвортой дулаарсан үед өөрөөр хэлбэл 0 градусаас дээш орсон тохиолдлын хугацааг түүвэрлэн авсан. Зураг 5–д цаг уурын станцын 1981–2020 оны хаврын саруудад ажиглагдсан сүүлийн цочир хүйтрэлийн дундаж хугацааны орон зайн тархалтыг харуулав.

Тархалтын зургаас харахад Алтай, Хангай, Хэнтийн уулархаг нутагт 5–р сарын 5 ба түүнээс хожуу сүүлчийн цочир хүйтрэлт ажиглагддаг байна. Говийн нутгаар 4–р сарын 15 ба түүнээс хойш сүүлчийн цочир хүйтрэл ажиглагддаг бол бусад нутгаар 5–р сарын 05–30-ны хооронд сүүлчийн цочир хүйтрэлт ажиглагддаг байна (Зурaг 1).

УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

Тавдугаар сарын агаарын темперaтурын ОЖД нь нутгийн зүүн өмнөд хэсгээр 8-14°С дулаан, бусад нутгаар 4°С хүйтнээс 8°С дулаан бaйдаг (Зурaг 2). Тавдугаар сард агаарын дундаж температур сүүлийн жилүүдэд, ялангуяа 2017–2018 онуудад хамгийн дулаан буюу ОЖД–аас 2°С–аар дулаарч аймгийн ихэнх нутгаар 31–36°С хүрч халж байв. Харин 2014–2016, 2019 онуудад ОЖД–аас 0.5–1.0°С–аар хүйтэн байсан байна (Зурaг 3).

Сарын нийлбэр хур танадас ОЖД–аар нутгийн хойд болон зүүн хойд хагаст 20–25 мм, бусад нутгаар 15–20 мм хур тунадас ордог (Зурaг 4). Зарим жил ОЖД–аас хэд дахин их болон бага хур тунадас орох тохиолдол цөөнгүй байдаг. Тухайлбал, 1979-1986, 1994, 1996,1998, 2017, 2018 онуудад ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас харьцангуй бага хур тунадас орж хуурайшилт ихтэй байсан бол 1988, 2002, 2003, 2010, 2014, 2016, 2019, 2020 онуудад зарим нутгаар олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орсон байна (Зурaг 5).

ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Хөвсгөл аймгийн нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур Тариалан орчмоор ОЖД–аас дулаан, бусад нутгаар ОЖД–ийн орчим (Зураг 6) байх бол хур тунадас нутгийн зүүн өмнөд хэсгээр ОЖД–ийн орчим, бусад нутгаар ОЖД–аас ахиу (Зураг 7) байх төлөвтэй. Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 8)–д харуулав. Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе болон сүүлээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 3–8oС-аар хүйтэрнэ. Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар, гурав дугаар арав хоногийн эхэн болон дунд үе, сарын сүүлчээр зарим газраар хур тунадас орж, уулархаг нутгаар нойтон цас орох төлөвтэй. Салхи нэг болон хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр зарим газраар 14–16м/с, нутгийн өмнөд хэсгээр түр зуур 18–20 м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

ЗӨВЛӨМЖ

5 дугаар сард ихэнх нутгаар хур тунадас олон жилийн дунджийн орчим орох боловч үе үе хүчтэй салхи шуургатай, өдөр шөнийн температурын хэлбэлзэл ихтэй, шөнөдөө хүйтэн байх ба цочир хүйтрэлт ажиглагдаж болзошгүйг анхааруулж байна.

Хиймэл дагуулын мэдээгээр 4-р сарын 27-ны байдлаар 3 аймгийн 4 суманд 6 удаагийн ой хээрийн түймэр гарсан байна. Иймд та бүхнийг хаврын хуурайшилтын үеэр ой хээрийн түймрээс урьдчилан сэргийлэхийг онцгойлон анхааруулж байна.

Дөрөвдүгээр сарын хоёрдугаар арав хоногийн байдлыг ерөнхийд нь дүгнэвэл  Монгол орны ихэнх гол мөрөн мөснөөс бүрэн чөлөөлөгдсөн хэдий ч зарим голын эхээр битүү мөсөн бүрхүүлтэй хаврын мөсний үзэгдэл идэвхжиж эхэлсэн байна. Цаашид цаг агаарын дулааралтай уялдан  гол мөрний үлдэгдэл мөс хайлж, мөсний нягт багасан мөс өргөгдөн хэврэгших тул мөсөн дээгүүр явах болон авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхааруулж  байна.

УРЬДЧИЛАН МЭДЭЭЛЭХ ТОВЧОО

2021-04-28

 

2021 ОНЫ 4 ДҮГЭЭР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Хөвсгөл аймгийн нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур болон хур тунадас нийт нутгаар ОЖД–ийн орчим байх төлөвтэй байна (Зураг 6,7).

Агаарын температур, хур тунадасны явцыг Зураг 8–д харуулав. Нэг, хоёрдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 3–8°С–аар хүйтэрнэ.

Нэг, хоёрдугаар арав хоногийн сүүл, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр ихэнх нутгаар хур тунадас орох төлөвтэй.

      Салхи ихэнх хугацаанд 4–9 м/с, нэг болон гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр зарим газраар 12–15 м/с, зарим үед түр зуур 18-22 м/с хүртэл ширүүсч, цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

 

Уур амьсгалын тойм

Дөрөвдүгээр сарын агаарын темперaтурын олон жилийн дундаж нь аймгийн нутгийн төв, зүүн өмнөд хэсгээр 0...+4°С дулаан,  бусад нутгаар -2...-10°С хүйтэн бaйдaг (Зурaг 2).

Агаарын дундаж температур 1997 оноос ихэнх нутгаар харьцангуй дулаарч, 1998, 2004 онуудад хамгийн дулаан буюу олон жилийн дунджаас 4°С–аар дулаарч өдөртөө төв, зүүн, говийн аймгуудын нутгаар 26–31°С, бусад нутгаар 15–26°С хүрч дулаарсан байна. Харин 1980, 1986, 2010 онуудад агаарын температур олон жилийн дунджаас 4°С–аар хүйтэн болж сарын эхээр Завхан, Баянхонгорын хойд хэсгээр шөнөдөө 30–35°С хүрч хүйтэрсэн байна (Зурaг 3).

Сарын нийлбэр хур тунадас олон жилийн дунджаар аймгийн нийт нутгаар 6–10 мм ордог (Зурaг 4).

 

Хур тунадасны хувьд 1980, 1983–1987, 1991–1997, 2001, 2004–2007, 2011–2013, 2016, 2017, 2019 онуудад ихэнх нутгаар дунджаас харьцангуй бага хур тунадас орж хуурайшилт ихтэй байсан бол 1982, 1988, 1998–2000, 2002, 2003, 2009, 2010, 2014, 2015, 2018, 2020 онуудад зарим нутгаар олон жилийн дунджаас 2 дахин их хур тунадас орсон байна. (Зурaг 5).


 

УРЬДЧИЛАН МЭДЭЭЛЭХ ТОВЧОО

2021-05-26