Урьдчилсан мэдээ > Сарын төлөв

Сарын төлөв

Шинэчлэгдсэн: 2021-01-16 02:11:12

2020 ОНЫ 12 ДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Хөвсгөл аймгийн нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар ОЖД–ийн орчим байна. Хур тунадас нутгийн баруун болон баруун хойд хэсгээр ОЖД-аас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй байна (Зураг 1, 2). Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 3)-д харуулав.

Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн болон сүүлээр, хоёрдугаар арав хоногийн дундуур болон сүүлээр гуравдугаар арав хоногийн сүүлээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 5-10°С-аар хүйтэрнэ. Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба эцэс, хоёрдугаар арав хоногийн дунд болон сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эцсээр ихэнх нутгаар цас орно.

Салхи ихэнх хугацаанд 4-9м/с, нэгдүгээр арав хоногийн дунд, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр  зарим газраар 12-14м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

АТЛАНТЫН ДАЛАЙ БОЛОН МОНГОЛ ОРНЫ УУР АМЬСГАЛЫН УЯЛДАА, ТҮҮНИЙ ОНЦЛОГ

 Атлантын далай нь Евро Ази дээрх агаар мандлын орчил урсгалд ихээхэн нөлөөл үзүүлдэг. 1890–ээд оноос 2018 он хүртэлх Атлантын далайн гадаргын температурын олон жилийн хэлбэлзлийг /Зураг 4/–д харуулав. Эндээс харахад 3 дулаан, 2 хүйтэн үе тохиолдсон байна.

/Тод хар муруй нь 5 жилээр гүйлгэсэн дундаж утга, Улаан болон хөх нь Хойд Атлантын далайн гадаргын температурын нэмэх болон хасах утга/

Азорын их даралт болон Исландын бага даралтын зөрүүгээр илэрхийлэгддэг орчил урсгалыг илэрхийлэгч индексүүдийн нэг нь Хойд Атлантын хэлбэлзэл юм.

Атлантын далайн гадаргын температурын олон жилийн хэлбэлзлийн 1980–аас 1990–ээд оны сүүл хүртэл хасах утгатай, мөн энэ үед Хойд Атлантын хэлзэлбэл нь сөрөг утгатай байхад Монгол орны 12 дугаар сарын агаарын температур дулаан, хур тунадас харьцангуй бага байжээ (1989, 1996, 1997). Харин 2000 оны эхээс эхэлж Хойд Атлантын далайн гадаргын температур нэмэх утгатай болсон бөгөөд энэ үед Хойд Атлантын далайн хэлбэлзлийн сөрөг фаз тохиолдоход Монгол орны тухайн сарын агаарын дундаж температур хүйтэн, хур тунадас ахиу орж байсан ба Ялангуяа 2001, 2002, 2009, 2010 онуудад Монгол орны ихэнх нутгаар хүйтэн, хур тунадас ихтэй байв.

Энэ жилийн хувьд сарын урьдчилсан мэдээ гаргахад ашиглагдаж байгаа уур амьсгалын 7 загвараас ихэнх нь Хойд Атлантын хэлбэлзлийг сөрөг утгатай байхаар урьдчилан тооцоолж байна.

Уур амьсгалын тойм

Арван хоёрдугаар сарын агаарын температурын уур амьсгалын дундаж нь нутгийн зүүн өмнөд хэсгээр -16..-21°С, бусад нутгаар -22..-30°С байдаг (Зурaг 5). Гэхдээ зарим жил энэ утгаас нилээд хазайдаг. Тухайлбал, сүүлийн 30 гаруй жилийн байдлаар 1984, 2001, 2002, 2005, 2009, 2011, 2012 онд ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 2-6°С-аар хүйтэн байж, шөнийн үнэмлэхүй бага температур нутгийн баруун ба хойд хэсгээр -47..-55°С, бусад нутгаар -39..-44°С хүрч хүйтэрсэн бол 1987-1990, 1995-1999, 2013, 2015-2017 онд дунджаас 1-7°С - аар дулаан болж, өдрийн үнэмлэхүй их температур ихэнх нутгаар +1..+7°С хүрч дулаарсан байна. (Зурaг 7)

Хур тунадас ОЖД-аар нийт нутгаар 2-6 мм цас ордог (Зурaг 6). Гэвч 1976-77, 1978, 1986, 2000, 2001, 2004, 2008, 2009, 2010, 2012 онд ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1-3 дахин их цас орсон бол 1973, 1975, 1981, 1983, 1997, 1998, 2005, 2006, 2014,2017 онд ихэнх нутгаар дунджаас харьцангуй бага цас оржээ. (Зурaг 8)

 

ЗӨВЛӨМЖ

Энэ сард агаарын дундаж температур Алтайн ар говийн баруун хэсгээр ОЖД-аас хүйтэн, Тодруулбал /Увсын өмнөд, Ховд болон Говь-Алтайн хойд, Завханы баруун хэсгээр/ бусад нутгаар ОЖД-ийн орчим байх төлөвтэй байна.

Хур тунадасны хувьд Хангайн нуруу, Хөвсгөлийн уулархаг, Хэнтийн нурууны зүүн хэсгээр мөн Дорнод талын ихэнх нутгаар ОЖД-аас ахиу бусад нутгаар ОЖД-ийн орчим хур тунадас орох төлөвтэй байна.

Нэг дүгээр арав хоногийн эхэн болон сүүлээр хоёр дугаар арав хоногийн дунд үеэр болон сарын сүүлээр ихэнх нутгаар агаарын температур өмнөх үеэсээ 3-5°С-аар сэрүүснэ. Салхи ихэнх хугацаанд 4-9м/с, нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр зарим газраар 12-14м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

 

2021 ОНЫ 01 ДҮГЭЭР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Хөвсгөл аймгийн нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар олон жилийн дунджаас хүйтэн байх төлөвтэй, харин хур тунадас олон жилийн дунджийн орчим байх төлөвтэй байна (Зураг 1, 2). Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 3)-д харуулав.

Нэг болон хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар агаарын температур өмнөх үеэсээ 5–10°С–аар хүйтэрнэ.

Нэг, хоёр, гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр зарим газраар цас орно.

Салхи ихэнх хугацаанд 4–9 м/с, нэгдүгээр арав хоногийн дунд, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлчээр зарим газраар 12–14 м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

 

Уур амьсгалын тойм

Арван хоёрдугаар сарын агаарын температурын уур амьсгалын дундаж нь Завхан, Хөвсгөлийн ихэнх нутаг, Увс, Баянхонгорын хойд хэсгээр -24..-32°С, Өмнөговийн нутаг, Говь-Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангай, Дундговь, Дорноговийн өмнөд хэсэг болон Цэцэрлэг, Арвайхээр орчмоор -10..-16°С, бусад нутгаар -17..-23°С байдаг (Зурaг 4).

1981, 1984, 2000, 2005, 2008, 2010, 2011,2016, 2018 онуудад ихэнх нутгаар, 1990, 2001 онд нутгийн зүүн хагаст, 2016 онд нутгийн хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджаас 1–10°С–аар хүйтэн болж, шөнийн үнэмлэхүй бага температур Увс, Хөвсгөл, Завханы хойд хэсгээр 47-55°С, бусад нутгаар 38–44°С хүрч хүйтэрсэн бол 1982, 1985, 1986, 1989, 1992, 1994, 1999, 2002, 2006, 2007, 2015, 2020 онуудад ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1–7°С–аар дулаан байж, өдөртөө Увс, Завхан, Баянхонгорын хойд хэсгээр 9–14°С хүйтэн, Алтайн өвөр говь, говийн нутгийн өмнөд, Архангай, Өвөрхангайн өмнөд хэсгээр 3–8°С, бусад нутгаар 1°С хүйтнээс 5°С хүрч дулаарч байжээ (Зурaг 5).

Цас ОЖД–аар Увс, Завханы хойд, Сэлэнгийн баруун, Ховдын баруун өмнөд хэсгээр 34 мм, бусад нутгаар 03 мм цас ордог (Зурaг 6).

Гэвч 1980, 1982, 1993, 1995, 1999, 2006 онуудад ихэнх нутгаар, 1984, 1992, 2009 онуудад нутгийн баруун хагаст, 2019, 2020 онуудад ихэнх нутгаар тун бага цас орсон бол 1987, 2002 онд төв, говь, зүүн зүгийн нутгаар, 1990 онд говь, зүүн зүгийн нутгаар, 2001, 2003, 2005, 2007 онд баруун, төв, зүүн зүгийн нутгаар, 2010, 2018 онд ихэнх нутгаар, 2011 онд баруун, төв, говийн нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1–4 дахин их цас оржээ. Уур амьсгалын дундаж байдлаар говийн нутгаар 1–4 см, баруун ба төвийн нутгийн хойд хэсгээр 10–15 см, бусад нутгаар 4–9 см зузаан цас тогтдог боловч цас их орсон жилүүдэд цасны дундаж зузаан 40–60 см–т хүрч мал өвөлжилтийн байдал онцгой хүндэрч байжээ (Зурaг 7)

1 ДҮГЭЭР САРД АГААРЫН ХАМГИЙН БАГА ТЕМПЕРАТУР -30°СААС БАГА БАЙХ ХОНОГИЙН ТОО

1 дүгээр сард агаарын хамгийн бага температур 1980 – 2020 оны дунджаар Увс нуур, Дархадын хотгороор 25–29 хоног, Завхан голын эх, Идэр, Тэс, Ерөө, Туул голын хөндийгөөр 20–24 хоног, говь талын нутгаар 1–8 хоног, бусад нутгаар 9–19 хоногт нь агаарын хамгийн бага температур -30°С–аас бага байдаг байна (Зураг 8).

ЗӨВЛӨМЖ

Энэ сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар ОЖД–аас хүйтэн байх төлөвтэй байна.

Хур тунадасны хувьд нийт нутгаар ОЖД–ийн орчим цас орох төлөвтэй байна.

Арав хоног болгоны сүүлчээр ихэнх нутгаар агаарын температур өмнөх үеэсээ 5–10°С–аар хүйтрэнэ. Салхи ихэнх хугацаанд 4–9 м/с, нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч үеэр зарим газраар 12–14 м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

УРЬДЧИЛАН МЭДЭЭЛЭХ ТОВЧОО   2020-12-30