Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Хөвсгөл аймгийн 2022 оны 5 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2022-07-03 21:09:03
Хөвсгөл аймгийн гадаргын усны чанарын
2022 оны 5 дугаар сарын тойм
     Хөвсгөл аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2022 оны 5 дугаар сард Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уул, Дэлгэрмөрөн-Тосгон, Бой, Ногоонбулаг, Хөвсгөл нуур-Ханх, Хөвсгөл нуур-Хатгал, Эг-Хатгал, Идэр-Зүрх, Сэлэнгэ-Тосонцэнгэл, Бэлтэс-Баянзүрх, Гуна-Улаан-Уул, Эг-Эрдэнэбулган, Үүр-Цагаан-Үүр, Уйлган-Цагаан-Үүр, Цагааннуур-Цагааннуурын  усны цэг зэрэг гол мөрөн, нуурын усны хяналт-шинжилгээний 18 цэг, Эрдэнэбулган сумын хогийн цэгт байрлах 4 цооногоос 8 дээж нийт 26 усны сорьц авч шинжилгээ хийлээ. Усны сорьцонд усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг: усан орчин (pH), усны булингар, усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис (Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч (O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), хатуулаг, кальци (Ca), магни (Mg), натри болон калийн ион (Na+K), сульфат (SO4), хлор (Cl), гидрокарбонат (HCO3), эрдэсжилт, аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), фосфор (P), фтор (F), төмөр (Fe) зэргийг тодорхойллоо.
     2022 оны 5 сард хийсэн Хөвсгөл аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдийг MNS4586-98 усны чанарын стандартай харьцуулан үзүүллээ.
1 дүгээр хүснэгт

Усны объект-

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

NO3

PО4

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6.0 багагүй

3.0

10.0

0.50

0.020

9.0

0.100

Дэлгэрмөрөн- Тосгон

10.4

3.68

7.04

0.28

0.003

0.42

0.003

Дэлгэрмөрөн- Бойны газар

9.44

1.92

7.68

0.28

0.003

0.32

0.002

Дэлгэрмөрөн- Ногоонбулаг

9.92

5.12

6.72

0.22

0.003

0.34

0.001

Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уул

 

 

9.60

0.41

0.006

0.29

0.009

Буянт-Мөрөн

7.84

3.84

19.84

0.34

0.033

1.41

0.025

Хядаг-Мөрөн

6.72

1.92

0.16

0.04

0.003

1.89

0.005

Хөвсгөл нуур- Ханх

 

 

0.16

0.06

0.001

0.06

0.001

Хөвсгөл нуур- Хатгал

 

 

0.32

0.02

0.001

0.02

0.003

Эг-Хатгал

 

 

2.56

0.03

0.001

0.04

0.003

Идэр-Зүрх

 

 

23.7

0.38

0.022

0.35

0.016

Сэлэнгэ-Тосонцэнгэл

 

 

7.36

0.28

0.004

0.40

0.005

Бэлтэс-Баянзүрх

 

 

6.08

0.20

0.002

0.53

0.003

Бүгсүй-Төмөрбулаг

 

 

8.32

0.04

0.003

1.08

0.003

Гуна-Улаан-Уул

 

 

10.9

0.27

0.002

0.26

0.002

Эг-Эрдэнэбулган

 

 

2.24

0.04

0.008

0.20

0.003

Үүр-Цагаан-Үүр

 

 

9.60

0.52

0.004

0.34

0.004

Уйлган-Цагаан-Үүр

 

 

6.40

0.20

0.001

0.16

0.002

Цагааннуур-Цагааннуур

 

 

3.52

0.01

0.002

0.13

0.003

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тайлбар: MNS4586-98 усны чанарын стандарт
Дэлгэрмөрөн голын усны шинжилгээ, Дэлгэрмөрөн голын Тосгон, Бой, Ногоонбулаг, Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уулын хяналт шинжилгээний 4 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 156.3-218.8 мг/л-т хэлбэлзэж бага эрдэсжилттэй, Тосгон, Бой, Ногоонбулагийн ууссан хүчилтөрөгчийн горим хэвийн, голын усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Дэлгэрмөрөн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.
Буянт-Мөрөн: Буянт голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Буянт голын усан дахь эрдэсжилт 484.0 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Буянт голын усны чанар “цэвэр” байлаа.

Хядаг-Мөрөн: Хядагын рашааны хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад Хядагын рашааны усан дахь эрдэсжилт 339.1 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Хядагын рашааны усны чанар “цэвэр” байлаа.

Хөвсгөл нуур-Ханх, Хөвсгөл нуур-Хатгалын усны шинжилгээ: Хөвсгөл нуурын хяналт шинжилгээний 2 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Нуурын усны эрдэсжилт 24.3-47.0 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Хөвсгөл нуурын усны чанар “маш цэвэр” байлаа.

Эг-Хатгал, Эг-Эрдэнэбулган: Эгийн голын хяналт шинжилгээний 2 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Эгийн голын усны эрдэсжилт 201.4-256.6 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Эгийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.  
Идэр-Зүрх: Идэрийн голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Идэрийн голын усан дахь эрдэсжилт 182.9 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Идэрийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.
Сэлэнгэ-Тосонцэнгэл:  Сэлэнгэ мөрөний хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Сэлэнгэ мөрөний усан дахь эрдэсжилт 178.3 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Сэлэнгэ мөрөний усны чанар “цэвэр” байлаа.

Бэлтэс-Баянзүрх: Бэлтэсийн голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Бэлтэсийн голын усан дахь эрдэсжилт 345.0 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Бэлтэсийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.

Бүгсү-Төмөрбулаг: Бүгсү голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Бүгсүй голын усны эрдэсжилт 289.7 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Бүгсүй голын усны чанар “цэвэр” байлаа.  

Гуна-Улаан-Уул: Гуна голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Гуна  голын усны эрдэсжилт 203.1 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Гуна голын усны чанар “цэвэр” байлаа.  

Үүр-Цагаан-Үүр: Үүрийн голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Үүрийн голын усан дахь эрдэсжилт 137.8 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Үүрийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.

Уйлган-Цагаан-Үүр: Идэрийн голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Уйлган голын усан дахь эрдэсжилт 226.9 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Уйлган голын усны чанар “цэвэр” байлаа.

Цагааннуур-Цагааннуур: Цагааннуурын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Цагааннуурын усны эрдэсжилт 176.5 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Цагааннуурын усны чанар “маш цэвэр” байлаа.  
Дүгнэлт:
 Хөвсгөл аймгийн гадаргын усны 2022 оны 5 дугаар сарын хяналт шинжилгээний дүнгээр нуур, голуудын усны эрдэсжилт 24.3-484.0 мг/л-т хэлбэлзэж бага болон дунд зэргийн эрдэсжилттэй байв.
Хөвсгөл нуур-Ханх, Хөвсгөл нуур-Хатгал, Эг-Хатгал, Дэлгэрмөрөн-Тосгон, Бой, Ногоонбулаг, Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уул, Хядага-Мөрөн, Гуна-Улаан-Уул Сэлэнгэ-Тосонцэнгэл, Бэлтэс-Баянзүрх, Бүгсүй-Төмөрбулаг, Эг-Эрдэнэбулган, Уйлган-Цагаан-Үүр, Цагааннуур-Цагааннуур, зэрэг нуур, голуудын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын стандарттай харьцуулахад стандартыг /MNS45:85:98/-ыг давсан бохирдолгүй усны чанар “цэвэр”, байсан бөгөөд Буянт-Мөрөн, Идэр-Зүрх, Үүр-Цагаан-Үүр, зэрэг голуудын усан дахь перманганатын исэлдэх чанар /ПИЧ/ нь MNS45:85:98 усны чанарын стандартыг давсан, Үүр-цагаан-Үүр голын усан дахь /NH4/ аммони агууламж, Буянт-Мөрөн, Идэр-Зүрх голын усан дахь /NO2/ нитритийн агууламж нь MNS:45:85:98 усны чанарын стандартыг давж бохирдол илэрсэн байна.  

 Энэ бохирдол нь голын мөс болон хөрс гэсч дууссан, голуудын шар усны үер зэргээс шалтгаалан дээрх голууд бага зэрэг үерлэсэнтэй холбоотой үүссэн бохирдол байв.  

Хөвсгөл аймгийн УЦУОШТ-ийн
Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори  

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Хөвсгөл аймгийн 2022 оны 3 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2022-04-06 1970-01-01 108
Хөвсгөл аймгийн 2022 оны 3 дугаар сарын II 10 хоногийн агаарын чанарын тойм 2022-04-06 1970-01-01 107
Хөвсгөл аймгийн 2022 оны 2 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2022-03-11 1970-01-01 139
Хөвсгөл аймгийн 2022 оны 1 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2022-02-01 1970-01-01 159
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 12 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2022-01-10 1970-01-01 205
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 11 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-12-01 1970-01-01 174
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 8 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-11-16 1970-01-01 111
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 9 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-11-16 1970-01-01 46
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-11-16 1970-01-01 59
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-09-02 1970-01-01 111
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 7 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-09-02 1970-01-01 106
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 4 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-06-15 1970-01-01 286
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 5 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-06-15 1970-01-01 288
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 1 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-04-14 1970-01-01 248
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 2 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-04-14 1970-01-01 100
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 3 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-04-14 1970-01-01 103
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-07-08 1970-01-01 252
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 5 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-07-01 1970-01-01 216
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 4 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-05-06 1970-01-01 222
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 3 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-04-09 1970-01-01 288
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 2 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-03-23 1970-01-01 496
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 1 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-02-21 1970-01-01 305
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 12 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-01-06 1970-01-01 327
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 11 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-12-09 1970-01-01 493
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-20 1970-01-01 279
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 7 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-01 1970-01-01 330
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 8 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-01 1970-01-01 317
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 9 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-01 1970-01-01 273
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 5 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-07-16 1970-01-01 348
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-07-16 1970-01-01 293
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 2 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-05-17 1970-01-01 437
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 3 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-05-17 1970-01-01 334
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 4 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-05-17 1970-01-01 599
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 1 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-02-19 1970-01-01 309
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 12 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-01-04 1970-01-01 580
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 11 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-12-07 1970-01-01 424
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-11-21 1970-01-01 370
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-09-11 1970-01-01 217
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 7 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-09-11 1970-01-01 257