Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2021-12-01 02:02:28
Хөвсгөл аймгийн гадаргын усны чанарын
2021 оны 6 дугаар сарын тойм
     Хөвсгөл аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2021 оны 6 дугаар сард Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уул, Дэлгэрмөрөн-Тосгон, Бой, Ногоонбулаг, Буянт-Мөрөн, Хядага-Мөрөн, Хөвсгөл нуур-Ханх, Хөвсгөл нуур-Хатгал, Эг-Хатгал, Идэр-Зүрх, Шишхэд-Ренчинлхүмбэ, Гуна-Улаан-Уул, Үүр-Цагаан-Үүр, Цагааннуур-Цагааннуур, Хороо-Ханх, Гүний усны цэг зэрэг гол мөрөн, нуурын усны хяналт-шинжилгээний 16 цэгээс усны сорьц авч сорьцонд усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүд: усан орчин (pH), усны булингар, усны цахилгаан дамжуулах чанарын (EC), жинлэгдэх бодис (Ж/б), ууссан хүчилтөрөгч (O2), биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч (БХХ5), перманганатын исэлдэх чанар (ПИЧ), хатуулаг, кальци (Ca), магни (Mg), натри болон калийн ион (Na+K), сульфат (SO4), хлор (Cl), гидрокарбонат (HCO3), эрдэсжилт, аммони (NH4), нитритийн азот (NO2), нитратын азот (NO3), фосфор (P), фтор (F), төмөр (Fe) зэргийг тодорхойллоо.
     2021 оны 6 сард хийсэн Хөвсгөл аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдийг MNS4586-98 усны чанарын стандартай харьцуулан үзүүллээ.  
1 дүгээр хүснэгт
Усны объект-
Хяналт-шинжилгээний цэг
Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

NO3

PО4

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6.0 багагүй

3.0

10.0

0.50

0.020

9.0

0.100

Дэлгэрмөрөн- Тосгон

7.20

0.48

3.52

0.14

0.002

0.13

0.004

Дэлгэрмөрөн- Бойны газар

7.20

0.48

3.04

0.24

0.002

0.12

0.581

Дэлгэрмөрөн- Ногоонбулаг

7.68

0.80

2.72

0.06

0.002

0.24

0.004

Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уул

 

 

3.52

0.28

0.002

0.16

0.001

Буянт-Мөрөн

6.40

3.52

12.8

0.56

0.025

0.042

0.027

Хядаг-Мөрөн

6.40

0.96

2.24

0.07

0.002

1.75

0.003

Хөвсгөл нуур- Ханх

 

 

0.64

0.04

0.192

0.10

0.001

Хөвсгөл нуур- Хатгал

 

 

0.48

0.14

0.002

0.06

0.001

Эг-Хатгал

 

 

0.64

0.09

0.001

0.02

0.001

Идэр-Зүрх

 

 

10.9

0.28

0.012

0.16

0.003

Шишхэд-Ренчинлхүмбэ

 

 

3.20

0.32

0.012

0.34

0.010

Гуна-Улаан-Уул

 

 

3.84

0.24

0.002

0.11

0.002

Үүр-Цагаан-Үүр

 

 

6.4

0.40

0.002

0.16

0.008

Цагааннуур-Цагааннуур

 

 

6.08

0.37

0.004

0.18

0.007

Хороо-Ханх

 

 

3.36

0.24

0.002

0.06

0.002

Гүний усны цэг

 

 

4.16

0.29

0.012

0.08

0.032

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тайлбар: MNS4586-98 усны чанарын стандарт
 
Дэлгэрмөрөн голын усны шинжилгээ, Дэлгэрмөрөн голын Тосгон, Бой, Ногоонбулаг, Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уулын хяналт шинжилгээний 4 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны эрдэсжилт 132.8-197.9 мг/л-т хэлбэлзэж бага эрдэсжилттэй, Тосгон, Бой, Ногоонбулагийн ууссан хүчилтөрөгчийн горим хэвийн, голын усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Дэлгэрмөрөн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.
Буянт-Мөрөн: Буянт голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Буянт голын усан дахь эрдэсжилт 482.7 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Буянт голын усны чанар “цэвэр” байлаа.
Хядаг-Мөрөн: Хядагын рашааны хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад Хядагын рашааны усан дахь эрдэсжилт 400.2 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Хядагын рашааны усны чанар “цэвэр” байлаа.
Хөвсгөл нуур-Ханх, Хөвсгөл нуур-Хатгалын усны шинжилгээ: Хөвсгөл нуурын хяналт шинжилгээний 2 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Нуурын усны эрдэсжилт 165.6-230.2 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Хөвсгөл нуурын усны чанар “маш цэвэр” байлаа.
Эг-Хатгал: Эгийн голын хяналт шинжилгээний 2 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Эгийн голын усны эрдэсжилт 203.6-202.0 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Эгийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.  
Идэр-Зүрх: Идэрийн голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Идэрийн голын усан дахь эрдэсжилт 115.5 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Идэрийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.
Шишхэд-Ренчинлхүмбэ: Бэлтэсийн голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Бэлтэсийн голын усан дахь эрдэсжилт 205.4 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Бэлтэсийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.
Гуна-Улаан-Уул: Гуна голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Гуна  голын усны эрдэсжилт 113.3 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Гуна голын усны чанар “цэвэр” байлаа.  
Үүр-Цагаан-Үүр: Үүрийн голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс харахад голын усан дахь Үүрийн голын усан дахь эрдэсжилт 156.5 мг/л, хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Үүрийн голын усны чанар “цэвэр” байлаа.
Цагааннуур-Цагааннуур: Цагааннуурын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Цагааннуурын усны эрдэсжилт 142.0 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Цагааннуурын усны чанар “маш цэвэр” байлаа.  
Хороо-Ханх: Хороо голын хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Хороо голын усны эрдэсжилт 86.7 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Хороо голын усны чанар “маш цэвэр” байлаа.  
Гүний ус: Гүний усны хяналт шинжилгээний 1 цэгээс сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Гүний усны эрдэсжилт 270.9 мг/л буюу бага эрдэсжилттэй, усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж MNS45:86:98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлт байхгүй. Гүний усны чанар “маш цэвэр” байлаа.  
Дүгнэлт:
     Хөвсгөл аймгийн гадаргын усны 2021 оны 6 дугаар сарын хяналт шинжилгээний дүнгээр нуур, голуудын усны эрдэсжилт 86.7-482.7 мг/л-т хэлбэлзэж бага болон дунд зэргийн эрдэсжилттэй байв.
Дэлгэрмөрөн голын Тосгон, Бой, ногоонбулаг, Дэлгэрмөрөн-Цагаан-Уул,  Хөвсгөл нуур-Хатгал, Эг-Хатгал, Шишхэд-Ренчинлхүмбэ, Гуна-Улаан-Уул, Үүр-Цагаан-Үүр, Цагааннуур-Цагааннуур, Хороо-Ханх зэрэг нуур, голуудын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын стандарттай харьцуулахад стандартыг /MNS45:85:98/-ыг давсан бохирдолгүй усны чанар “цэвэр”, байсан бөгөөд  Буянт-Мөрөн голын усан дахь Бхх5 /биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч/, ПИЧ /перманганатын исэлдэх чанар/, аммони /NH4/, нитрит /NO2/, Хөвсгөл нуур-Ханх нуурын усан дахь нитрит /NO2/, Идэр-Зүрх голын усан дахь перманганатын исэлдэх чанар /ПИЧ/ нь MNS45:85:98 усны чанарын стандартыг давсан “бага зэрэг” бохирдол илэрсэн байна.  
    Энэ нь орсон хур тундасны их орж байгаагаас шалтгаалан ихэнх голууд үерлэсэн, мөн ширгэж хуурай болсон байсан жижиг голууд урсаж байгаатай  холбоотой үүссэн бохирдол юм.   
 
Хөвсгөл аймгийн УЦУОШТ-ийн
Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори  

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 11 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-12-01 1970-01-01 2
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 8 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-11-16 1970-01-01 5
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 9 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-11-16 1970-01-01 6
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-11-16 1970-01-01 8
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 7 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-09-02 1970-01-01 48
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 4 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-06-15 1970-01-01 245
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 5 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-06-15 1970-01-01 237
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 1 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-04-14 1970-01-01 207
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 2 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-04-14 1970-01-01 60
Хөвсгөл аймгийн 2021 оны 3 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-04-14 1970-01-01 63
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 12 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2021-01-05 1970-01-01 156
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 7 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-12-08 1970-01-01 132
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 8 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-12-08 1970-01-01 104
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 9 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-12-08 1970-01-01 92
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-12-08 1970-01-01 79
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 11 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-12-08 1970-01-01 73
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-07-08 1970-01-01 182
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 5 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-07-01 1970-01-01 171
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 4 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-05-06 1970-01-01 167
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 3 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-04-09 1970-01-01 212
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 2 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-03-23 1970-01-01 247
Хөвсгөл аймгийн 2020 оны 1 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-02-21 1970-01-01 265
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 12 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2020-01-06 1970-01-01 267
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 11 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-12-09 1970-01-01 381
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-20 1970-01-01 225
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 7 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-01 1970-01-01 279
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 8 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-01 1970-01-01 274
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 9 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-11-01 1970-01-01 230
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 5 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-07-16 1970-01-01 307
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-07-16 1970-01-01 240
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 2 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-05-17 1970-01-01 372
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 3 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-05-17 1970-01-01 300
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 4 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-05-17 1970-01-01 491
Хөвсгөл аймгийн 2019 оны 1 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-02-19 1970-01-01 272
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 12 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2019-01-04 1970-01-01 487
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 11 дүгээр сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-12-07 1970-01-01 379
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 10 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-11-21 1970-01-01 335
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 6 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-09-11 1970-01-01 181
Хөвсгөл аймгийн 2018 оны 7 дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм 2018-09-11 1970-01-01 211